TICARI GUBRELER TICARI GUBRELER ‘Ticari (Sun i) gubreler bunyelerindeki bitki besin madrine gore dort gruba ayrilir. 1- Azotlu Gubreler: Bunyesinde yalnizca azot bulunduran gubrelerdir. Azot btkilerin yesil aksaminin gelismesini saglar. Azotlu gubrelerden den en cok kullanilanlar sunlardir: Amonyum Sulfat, Amonyum Nitrat ve Ure Amonyum Sulfat: Bu gubrede %20,5-21 saf azot vardir. Yani 100 kg. da 20,5-21 kg. saf azot bulunur. *Gorunus olarak toz sekere benzer. *Genellikle beyaz renkli ise de bazen yesilimsi, mavimsi veya gri-yesil de olabilir. Gubrenin etkinligi acisindan rengin hic bir onemi yoktur. *Azotlu gubreler arasinda suda cozunurlugu en az olanidir. *Nem alarak topaklasmasi azdir. *Kirecli topraklarda guvenle kullanilabilir. *Tahillarda ilkbahar ust gubrelemesinde kullanilabilir. Antonyum Nitrat: Bu gubre %20,5 - %26 ve %33’luk olarak imal edilmektedir. Yani 100 kg. inda 20,5kg.- 26 kg ve 33 kg saf azot vardir. * Kirli beyaz renkli tanecikler seklindedir. * Suda cozunurlugu Ureye ve Amonyum Sulfata gore daha fazladir. * Nem almasi cok kolaydir, hemen topaklasir. Bu nedenle kuru yerde depolanmali, ambarda fazla bekletilmemelidir. * Depolanirken 6-8 torbadan fazlasi ust uste konulmamalidir. * Patlama tehlikesi oldugu icin benzin. gazyagi. motor- yagi gibi yanici maddelerle birlikte depolanmamalidir. * Tahillarda ust gubrelemede kullanildigi gibi cesitli bitkilerin ekim ve dikiminde de kullanilir. * Kurak ve yari kurak bolgelerde orta ve agir yapili topraklarda yikanmadan dolayi kaybi azdir. Ure: %46 lik olarak imal edilmektedir. Yani 100 kg. inda 46 kg. saf azot bulunmaktadir. * Beyaz renkli yuvarlak danelidir. * Suda cozunurlugu Amonyum Nitrattan daha azdir. * Tahillarda ust gubre olarak kullanilir. * Gaz halinde azot kaybi olabildigi icin kirecli yada kumlu topraklarda derine verilmelidir. * Azot bakimindan en zengin bir gubre oldugu icin nakliye, depolama v.s. bakimlardan en ekonomik azot kaynagidir. 2- Fosforlu Gubreler: Bunyesinde ana bitki besin maddelerinden yalnizca fosfor bulunduran gubrelere fosforlu gubreler denir. Fosfor; bitkilerin kok gelisimini ve urun verimlerinin artisini Saglar. Fosforlu gubreler arasinda en yaygin olarak kullanilanlar sunlardir: Superfosfat ve Triple Superfosfat. Tekli Superfosfat: Bunyesinde %16-18 oraninda fosfor bulunur. Yani 100 kg. inda 16-18 kg. fosfor vardir. * Acik gri veya boz renkli tanecikler halindedir. * Suda cozunurlugu yuksektir. * Amonyum Nitrata gore daha az nem cekmekle birlikte, yine de uzun sureli depolamada topaklasabilir * Ekim veya dikimde toprak altina verilmelidir. TripIe Superfosfat: Bunyesinde %43-44 oraninda fosfor bulunur. Yani 100 kg. Triple Superfostat icinde 43 veya 44 kg. fosfor vardir. * Kirli beyaz veya grimsi tanecikler halindedir. * Suda cozunurlugu acisindan Tekli Superfosfattan farkli degildir. * Tekli Superfosfat gibi az da olsa depolama sirasinda nemi cekebilir. * Ekim ve dikimde toprak altina verilmelidir. * Fosfor miktari Tekli Superfosfattan 2,5 kati daha fazla oldugu icin nakliye ve depolama yonunden daha ekonomiktir. * Triple Superfosfat ile ekim yapilacaksa; bitkinin azot ihtiyacini karsilamak icin amonyum sulfat gubresi ile karistirilmalidir. 3- Potasyumlu Gubreler: Bunyesinde yalniz potasyum bulunan gubrelere potasyumlu gubreler denir. Potasyum; bitkilerin dayanikliligini artirir, tat ve aromanin iyilesmesini saglar. Ic Anadolu topraklarinda yeterli miktarda potasyum vardir. Bu nedenle potasyumlu gubreler ancak toprak analizleri sonucunda tavsiye edilirse kullanilmalidir. 4- Kompoze Gubreler: Bunyesinde birden fazla bitki besin maddesi bulunduran gubrelere kompoze gubre denir. Kompoze gubreler icerisindeki bitki besin maddeleri yan yana yazilan uc rakamla ifade edilir. Ilk rakam azotun,ikinci rakam fosforun, ucuncu rakam potasyumun % miktarini ifade eder. Ornegin 15-15-15 lik bir gubrenin 100 kg. da 15kg azot, 15 kg. fosfor, 15 kg. potasyum var demektir. Degisik sekilde imal edilmis kompoze gubreler vardir.Ulkemizde cogunlukla kullanilan iki kompoze gubre cesidi vardir. *Diamonyum Fosfat -20.20.0 kompoze Diamonyum Fosfat: Bu gubrenin bunyesinde hem azot hem de fosfor bulunmaktadir. Fosforca daha zengindir. 100 kg. inda 18 kg. azot, 46 kg. fosfor vardir. *Kirli beyaz veya koyu gri taneciklidir. * Icindeki fosforun %90 i suda cozunur haldedir. *Nem alarak topaklasmasi azdir. * Nakliye, depolama gibi yonlerden ekonomiktir. * Bunyesinde fosfor bulundurdugu icin ekim ve dikim sirasinda taban gubresi olarak kullanilmali ve toprak altina verilmelidir. * Dekara 18 kg. dan fazla verilecekse tohumla temas etmemesine dikkat edilmeli, banda verilmelidir. * Hububat ekiminde yalniz olarak kullanilabilir, Azotun eksik kalan kismi ilkbaharda ust gubreleme ile tamamlanmalidir. 20-20-0’ lik Kompoze: Bu gubrenin bunyesinde %20 azot, % 20 fosfor vardir. Yani 100 kg. 20-20-0 gubresinde 20 kg. azot, 20 kg. fosfor bulunmaktadir. * Kirli beyaz taneciklidir. * Ust gubre olarak kullanilmamalidir. * Ekim ve dikimde taban gubresi olarak toprak altina uygulanmalidir. * Hububat ekiminde fosfor orani dusuk oldugu icin yalniz kullanilmamali, bir cuval (50 kg.> 20-20’ ye bir cuval (50 kg.) Triple Superfosfat karistirilarak bu karisimdan bir de- kara 20 kg. verilmelidir. SAHTE GUBREYE DIKKAT ! *Kaliteli urun elde etmek bol gubre kullanmak demek degildir. *Gubre kullanmadan once topragimizin hangi gubreye ihtiyaci oldugunu anlamak icin oncelikle toprak analizi yaptiriniz. *Her urunun gubre ihtiyaci farkli oldugu icin gerektigi kadar gubre kullanarak en az masrafla en kaliteli urun ve bol kazanci yakalayiniz. *Kimyevi gubreyi mutlaka bayiinden aliniz ve fatura isteyiniz. *Gubrenin ambalajina kanmayiniz, orijinal ambalaj da olsa gubreye ait tescil belgesini kontrol ediniz. *Tanimadiginiz gezgin pazarlamacilardan gubre almayiniz. *Gubre torbalarinin agirliklarina dikkat edin ve supheleniyorsaniz torbayi tarttirin. *Gubre bayilerinin gubre fiyatlarini arastirin, cok ucuz olan gubreyi alirken dusunun. Acaba sahte mi? *Gubre ve ilac kullaniminda mutlaka teknik bir elemana danisiniz. *Sahte olmasindan suphelendiginiz kimyevi gubreyi zaman gecirmeden Tarim Il ve Ilce Mudurluklerine bildiriniz.